Bespiegelingen
Wereldwijsheden
Een verzameling filosofische inspirerende teksten uit de wereldliteratuur
Het edelste dat een mens kan doen, is zijn medemensen met al zijn kracht te helpen. (Oedipus, in Sophocles: King Oedipus, p. 34)
Echte vrede is waar de ziel buiten het bereik van pijn leeft. (Oedipus, in Sophocles: King Oedipus, p. 64)
Optimisme is de waanzin vol te houden dat alles goed gaat als alles verkeerd gaat. (Candide, in Voltaire: Candide of het optimisme)
Hoe is het mogelijk, dat het leven zo grootmoedig is, dat het middelmatigheid zo rijk beloont. (uit: Umberto Eco, De slinger van Foucault)
.… Denk ik, dat de wereld een goedaardig enigma is dat door onze gekte gruwelijk wordt gemaakt omdat deze dat enigma volgens haar eigen waarheid wil interpreteren. (uit: Umberto Eco, De slinger van Foucault)
Wie zijn medemens veracht, is een zondaar, gelukkig hij die zich bekommert om de armen. (Spreuken 14 : 21)
Een tevreden geest geeft een goede gezondheid, jaloezie knaagt aan je botten. (Spreuken 14 : 30)
Door geestkracht overwint een mens zijn ziekte, maar wie geneest een zieke geest? (Spreuken 18 : 14)
Eet en drinkt, maar weest niet overmatig. (Koran, sura 7:31)
Van wijn wordt je een spotter, van drank een braller, wie zich bedrinkt, verliest zijn verstand. (Spreuken 20 : 1)
Beter een arme die onberispelijk leeft dan een rijkaard die vol leugens zit. (Spreuken 28 : 6)
Een rechtvaardige erkent de rechten van de armen, een goddeloze is daar blind voor. (Spreuken 29 : 7)
Omnia mutantur, nihil interit – alles verandert, niets gaat ten gronde. (Pythagoras)
Geen enkel ding in dit heelal, geloof me, gaat teloor, maar alles wisselt en vernieuwt. Men spreekt van een geboorte als er iets anders aanvangt dan er was, en sterven is ophouden met hetzelfde zijn. En toch, het grote geheel blijft wel bestaan, al schuift er nog zoveel van hier naar daar. (Ovidius, boek 15, 254)
De mens is werkelijk een verbazend ongrijpbaar, gevarieerd en onbestendig wezen. Het is moeilijk zich een vast en onveranderlijk oordeel over hem te vormen. (Michel de Montaigne)
We zijn allemaal maar lapwerk, en zo bont en vormloos samengeweven, dat ieder stuk op ieder moment zijn eigen rol speelt, en er is evenveel verschil tussen ons en ons zelf als tussen ons en de andere mensen. (Michel de Montaigne)
De werkelijkheid blijkt nooit bereid zich te voegen naar de sluitende theorie. Menselijk gedrag is zo ingewikkeld en willekeurig, ik zal het nooit begrijpen, vrees ik. Zoals priester Antoine Bodar zo mooi zei: ‘Er is de leer en het leven, en daar bestaat spanning tussen.’ Misschien wel de belangrijkste constante factor in de geschiedenis is de mens met zijn tegenstrijdige karaktereigenschappen en onvoorspelbare gedrag. (uit: Lale Gül, Ik ga leven)
Waar heb ik gelezen dat je op het ultieme moment – als het leven, oppervlakte op oppervlakte, door ervaring is gelaagd – alles weet, het geheim, de macht en de glorie, waarom je geboren bent, waarom je dood gaat, en hoe alles anders had kunnen lopen? Je bent wijs. Maar wat je op dat moment het beste weet, is dat je het te laat te weten bent gekomen. Je begrijpt alles als er niets meer te begrijpen valt. (uit: Umberto Eco, De slinger van Foucault)
De dagen verdwenen in de plooien van de verstrooide tijd. (uit: Stefan Hertmans, Oorlog en Terpentijn)
Hoe meer ik las, hoe meer ik het besef van mijn onwetendheid moest leren dragen. (uit: Stefan Hertmans, Oorlog en Terpentijn)
Het probleem met clichés is niet dat er verkeerde ideeën achter zitten, maar dat ze zo’n oppervlakkige weergave vormen van zeer goede ideeën. …. Clichés zijn kwalijk omdat ze ons doen geloven dat ze een situatie afdoende beschrijven, terwijl ze volkomen aan de oppervlakte blijven. (uit: Alain de Botton, Hoe Proust je leven kan veranderen)
Wijze mensen spreken omdat ze iets te zeggen hebben; dwazen omdat ze iets moeten zeggen. (Plato)
Onder verstandigen woedt nimmer strijd; wijs is wie twist met leeghoofden vermijdt. (uit: Saadi, De Rozentuin, uit het Perzisch vertaald door J.T.P. de Bruijn)
Een veelprater begaat al snel een misstap, wie zijn tong in toom houdt, is verstandig. (Spreuken 10 : 19)
Een wijs man zit niet op zijn schatten. Hoe meer hij aan anderen geeft, hoe meer hij voor zich zelf heeft. (Lao Tze)
Waar een deur toegaat, gaat een andere open. (Don Quichote)
Waar modder is, daar struikelen olifanten. (uit: Saadi, De Rozentuin, uit het Perzisch vertaald door J.T.P. de Bruijn)
Bij gebrek aan overleg mislukken plannen, ze slagen door ampel beraad. (Spreuken 15 : 22)
Te veel vrijheid, bij de staat dan wel bij individuen, lijkt slechts over te gaan in te veel slavernij. (Plato)
Een tiran kan nooit een heerser zijn, want wolven kunnen geen herder zijn. (uit: Saadi, De Rozentuin, uit het Perzisch vertaald door J.T.P. de Bruijn)
Doe de moeilijke dingen terwijl ze nog gemakkelijk zijn, en doe de grote dingen terwijl ze nog klein zijn. Een reis van duizend mijlen begint met één stap. (Lao Tze)
Mensen zoeken geen geluk, maar macht; dat is, voor het grootste deel, ongeluk. (Nietzsche)
Geluk vind je niet door je in te spannen; wat helpt is je minder druk te maken. (uit: Saadi, De Rozentuin, uit het Perzisch vertaald door J.T.P. de Bruijn)
De kern van Prousts ideeën over esthetiek is terug te vinden in de bedrieglijk eenvoudige doch gedenkwaardige bewering dat ‘de schoonheid van een schilderij niet afhangt van de dingen die er op staan afgebeeld’. (uit: Alain de Botton, Hoe Proust je leven kan veranderen)
Poëzie houdt zich bezig met licht, of niet soms? het moet gloeien aan de binnenkant. Poëzie begint wanneer klank om licht gevouwen wordt waardoor je geopend leeft en volledig toegang hebt tot je dichtstbijzijnde ik. (Antjie Krog)
On our earth, before writing was invented, poetry flourished. That is why we know that poetry is like bread; it should be shared by all, by scholars and by peasants, by all our vast, incredible, extra-ordinary family of humanity. (Pablo Neruda)
Maak je geen zorgen over je zelf en over wat je zult eten of drinken, noch over je lichaam en over wat je zult aantrekken. Is het leven niet meer dan voedsel en het lichaam niet meer dan kleding? Kijk naar de vogels in de lucht: ze zaaien niet en oogsten niet en vullen geen voorraadschuren, het is jullie hemelse Vader die ze voedt. Zijn jullie niet meer waard dan zij? Wie van jullie kan door zich zorgen te maken ook maar één el aan zijn levensduur toevoegen? …. Jullie hemelse Vader weet wel dat jullie dat alles nodig hebben. Zoek liever eerst het koninkrijk van God en zijn gerechtigheid, dan zullen al die andere dingen je erbij gegeven worden. Maak je dus geen zorgen voor de dag van morgen , want de dag van morgen zorgt wel voor zichzelf. Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen last. Jezus van Nazareth in de ‘Bergrede’, Mattheüs 6)
Kinderen van de spin Anansi zijn wij, en de wijde wereld is ons web. Liefde, lust of lot brengt ons naar de verste punten. Waarheen we in dat wereldweb ook gaan, overal zijn er draden om te grijpen en draden om los te laten. (uit: Japin, De Zwarte met het witte hart)
